تبليغاتX
سبز پوشان اتاق عمل+دندانپزشکی
 انواع شوک و نحوه برخورد با آن
تعريف شوك
به اختلال دستگاه گردش خون براي خونرساني كافي به سلولها شوك گويند . كه
مي تواند در نتيجه هر گونه آسيب يا بيماري شديد (مثل حمله قلبي يا خونريزي شديد) كه جريان خون بدن را كاهش دهد ايجاد شود . و همچنين مي تواند در نتيجه از دست رفتن آب بدن و در نتيجه سوختگي شديد يا اسهال و استفراغ شديدرخ دهد اگر شوك سريعاً درمان نشود اعضاي حياتي مثل مغز و قلب ممكن است دچار نارسايي شوند .
كنترل فشار خون شرياني
خونرساني به اعضاء و اندامهاي مختلف به فشار شرياني بستگي دارد . فشار شرياني همان متوسط فشار سيستوليك و دياستوليك مي باشد .
اين فشار به برون ده قلبي و مقاومت عروقي وابسته است (برون ده قلبي عبارت است از حجمي از خون كه در عرض يك دقيقه از قلب خارج مي شود). خونرساني به بافتهاي بدن به فشار خون ، مقاومت عروقي و بازبودن عروق كوچك بستگي دارد .
نكتـه
عدم خونرساني كافي ، عامل آغاز كننده شوك به حساب مي آيد .
 
بدن با واكنش هاي زير شوك را جبران مي كند :
1- وقتي حجم خون كافي نباشد عروق منقبض و تنگ مي شود . بدين صورت كاهش حجم خون جبران مي گردد .
2- برون ده قلبي افزايش مي يابد و تعداد ضربان قلب افزايش پيدا مي كند .
3- غدد فوق كليوي شروع به ترشح آدرنالين مي كند و قلب و سيستم گردش خون بدن با شلاق سمپاتيك سريعتر به كار مي پردازد . ( تند شدن نبض )
4- بدن شروع به تنفس تندتر مي كند تا گازهاي زائد دفع شوند(تند شدن تعداد تنفس).
 
انواع شوك
بطور كلي سه نوع شوك در اثر كاهش حجم خون ، اختلال در عروق خوني و مشكلات قلبي وجود دارد .
1- شوك هايپوولميك
الف- شوك ناشي از كاهش حجم خون كه در اثر خونريزي روي ميدهد .
ب- شوك هايپوولميك غير خونريزي كه در اثر از دست رفتن مايعات بدن روي
مي دهد ( اسهال,  استفراغ,  تعريق شديد,  پرادراري و گرمازدگي )
2- شوك توزيعي
 جريان خون بافتهاي بدن طبيعي بوده ولي به دليل ترشح واسطه هاي شيميايي حجم خون در گردش كم به نظر مي رسد .
الف- شوك عصبي : شوكي كه در اثر وارد آمدن درد ياتحريك شديد و درك آن توسط سيستم عصبي بوجود مي آيد مثل ضربه محكم به ستون فقرات يا سر
مي باشد .
ب- شوك رواني : عبارتست از اختلال موقت و گذراي خونرساني به مغز كه براي چند لحظه عملكرد مغز را متوقف مي كند .
ج- شوك آنافيلاكتيك : يك نوع شوك در اثر ورود يك ماده حساسيت زا به بدن
مي باشد مانند شوك در اثر تزريق پني سيلين به فرد حساس يا مارگزيدگي
.
 د- شوك عفوني : مهمترين و شايعترين شوك توزيعي ، شوك عفوني است كه مكانيسم و تابلوي بيمار با انواع ديگر شوك متفاوت است و اكثراً به علت كاهش شديد فشار خون و نارسايي چند عضو اتفاق مي افتد .
3-شوك قلبي 
به دنبال آسيب عضله قلب ، عمل انقباض قلب با مشكل روبروشده و برون ده قلب كاهش مي يابد و فشارخون نيز كم مي شود يك حالت ديگر كه ممكن است روي دهد و آن عبارتست از بروز يك مانع در مسيرخون مانند تنگي دريچه آئورت يا انسداد در خارج از قلب مانند پرفشاري عروقي در ريه ، 100 تا 90 درصد بيماران داراي شوك قلبي مي ميرند .
علائم و نشانه هاي عمومي شوك
ـ بيقراري از دست رفتن هوشياري ، اضطراب ، تهوع و استفراغ ، تشنگي مفرط ، افت فشار خون ( علامت ديررس ) تنفس تند ، كم عمق و با زحمت ، پوست سرد و مرطوب و رنگ پريده ، ضعف عمومي ، نبض تند و ضعيف . و از ديگر علائم شوك ميتوان به خونريزي فعال ، افزايش زمان پرشدن بستر ناخنها يا مويرگها اشاره كرد .
مشخصات انواع شوك

انواع شوك
علل
علائم و نشانه ها
كمك هاي اوليه
هيپوولميك
از دست رفتن خون يا مايعات بدن
نبض تند و ضعيف/ كم شدن فشار خون/ تغيير در خلق و خوي مصدوم/سيانوز ( كبودي ) در انتهاها/.پوست سرد و مرطوب
ارزيابي مصدوم/ برقراري تنفس در گردش خون/ بالا نگه داشتن پاي مصدوم/ جلوگيري از آسپيراسيون/ انتقال سريع مصدوم 
عفوني
ابتلا به عفونت شديد ميكروبي
پوست گرم و تبدار ( دماي بالاي 8/37 ) تاكي كاردي يا ضربان قلب تند/فشار خون پايين
تجويز اكسيژن/. بالا نگه داشتن عضو/ حفظ دماي بدن بيمار/ انتقال سريع مصدوم
عصبي
آسيب به مهره هاي ستون فقرات و سلسله اعصاب
برادي كاردي يا ضربان قلب كند/ فشار خون پايين/ علائم آسيب نخاعي يا عصبي ( بيشتر در گردن )
بازكردن راه هوايي و ارزيابي/حفظ دماي بدن/ برقراري تنفس و گردش خون/ انتقال سريع مصدوم
رواني ( غش )
اضطراب /خبر بد/ ديدن منظره هاي خشن/درد يا بيماري شديد
نبض تند / فشار خون طبيعي يا پايين
تعيين مدت بيهوشي/ثبت علائم حياتي در هوشياري/بررسي و اقدام براي صدمات ثانويه انتقال بيمار
آنافيلاكتيك
واكنش حساسيتي شديد
پيشرفت سريع /خارش خفيف/سوزش پوست/گشادي عروق/ادم و ورم كل بدن/اغماي كامل و مرگ ناگهاني
بازكردن راه هوايي/برقراري تنفس/تعيين علت/تجويز آدرنالين ( از عهده بهورزان خارج است ) / انتقال سريع مصدوم
قلبي
عملكرد قلبي ناكافي / تغيير در ريتم قلب / بيماري پيشرفته
درد قفسه سينه و اضطراب / نبض نامنظم و ضعيف / فشار خون پايين و كبودي ( سيانوز )
وضعيت مناسب و راحت / تجويز اكسيژن و برقراري تنفس / انتقال سريع مصدوم

|+| نوشته شده توسط دکتر رضا مدهنی در سیزدهم مهر 1385 و ساعت 22:41